اقتصاد ایران سالهای طولانی است با بحران جدی سوخت ارزان روبهروست و هر چند اقدامات متعددی برای خروج از این بحران در دستور کار قرار گرفته اما این موضوع به مشکلی ساختاری در اقتصاد ایران بدل شده است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، قیمت بنزین در ایران نه تنها در قیاس با کشورهای منطقه و سایر کشورهای جهان بسیار اندک است بلکه در مقایسه با تورم جاری در کشور نیز بهایی بسیار اندک را داراست.
تبدیل بنزین به کالایی سیاسی سبب شده هر اقدامی برای بهبود وضعیت با موجی از بحرانهای ساختاری دیگر نظیر رشد فزایندهی تورم منجر شده است . گروکشی جناحهای سیاسی روی مسالهی سوخت در ایران خود عامل مهمی است که بحرانهای جاری را شدید میکند .
سوخت ارزان عامل مهار تورم یا موتور تولید تورم
هر چند اینگونه تبلیغ میشود که بنزین ارزان عامل مهار تورم است اما در عمل رشد تورم در ایران در زمانهایی که رشد قیمت بنزین رخ نداده نیز مشاهده میشود. به عنوان مثال در سال 1384 ، مجلس هفتم شورای اسلامی در اقدامی سیاسی با هدف مقابله با دولت مستقر یعنی دولت اصلاحات، نسبت به تصویب طرحی با عنوان طرح تثبیت قیمتها اقدام کرد و دولت را مکلف کرد از افزایش بهای کالاها و خدمات دولتی خودداری کند تا تورم در ایران کاهش یابد.
نکته اینجاست که در زمان مورد اشاره نرخ تورم در ایران 10.4 درصد بود اما در دو دههی اخیر نرخ تورم به کانالهای بالا صعود کرده و ردر حال حاضر نیز با 60 درصد مواجه است . در این دورهی زمانی بیست ساله بنزین سهمیهبندی شده و قیمت ان نیز همچنان یارانهای مانده است اما در عمل خروج بنزین از چرخهی تصمیمگیری اقتصادی به مهار تورم در ایران منجر نشده است.
مسیر توسعه تغییر کرد
ارزانی سوخت به طور عام و ارزانی بنزین به طور خاص خود عاملی است که سبب شده تحقیق و توسعه برای تولید کالای کم مصرف به صورت عام و خودرو به صورت خاص در ایران فاقد صرفه و صلاح اقتصادی باشد.
در این فضا سوخت ارزان با هدف ایجاد رضایت زودگذر در افکار عمومی همچنان تخصیص مییابد. این در حالی است که نفت و گاز از نگاه توسعه پایدار، منابع درآمد روزمره نیستند بلکه ثروت ملی هستند که باید به سرمایه مولد یعنی تکنولوژی، زیرساخت و اموزش تبدیل شوند.
در عمل اما سیاست جاری انتقال ثروت از اینده به حال است . در ادبیات سیاسی چنین اقدامی را تله رفاه نام دادهاند. توزیع انرژی یارانهای در ظاهر یک سیاست حملیتی است اما در باطن، بزرگترین عملیات انتقال ثروت از نسلهای آتی به نسل حاضر است. این اقدام مسیر توسعه پایدار را به چاه مصرفگرایی ناپایدار تغییر میدهد.
بسیاری از کارشناسان معتقدند هر چند نباید در فضای کنونی اقتصاد به مولفهی قیمت بنزین به عنوان راهحل نگاه کرد اما ورود به مسیر توسعه و حرکت در مسیری که چشمانداز آن بهبود وضعیت مصرف، قیمت و اقتصادی شدن فرایند تحقیق و توسعه را منجر شود را توصیه میکنند.
223223
کد مطلب 2254588
-
تله رفاه چیست؟/سوخت ارزان اینگونه اقتصاد ایران را در دام میاندازد
-
گزارش بازار سرمایه امروز ۱۰ مرداد ۱۴۰۵/بورس تهران خلاف جهت حرکت کرد
-
سمند ۷۴۰ میلیون تومان قیمت خورد/ جدول قیمت مدلهای مختلف خودرو در بازار
-
هشدار جدی یک اقتصاددان درباره افزایش شدید قیمت برخی کالاهای اساسی/ اقتصاد ایران به ایستگاه پیش از ابرتورم رسید؟
-
آب دوباره گران میشود؟/ تصمیم آخر دولت اعلام شد
-
زمان پایان خاموشیها رسما اعلام شد/ وعده جدید معاون وزیر نیرو برای مشترکان برق
-
قیمت جدید طلا و سکه امروز ۱۰ مردادماه ۱۴۰۵/ سکه میلیونی تغییر کرد + جدول
-
سمند ۷۴۰ میلیون تومان قیمت خورد/ جدول قیمت مدلهای مختلف خودرو در بازار
-
قیمت جدید دلار، یورو و سایر ارزها امروز ۱۰ مردادماه ۱۴۰۵/ دلار از منطقه حساس قیمتی عبور کرد + جدول
-
خبر مهم مالیاتی برای صاحبان دستگاه کارتخوان/ این کارتخوانها مشکوک به فرار مالیاتی شدند