روایت رودخانههای خشمگین و آبهای سرکش راسک؛ نبرد انسان با سیلاب!
- 12 مرداد 1405 – 09:01
- اخبار استانها
- اخبار سیستان و بلوچستان
سیلاب، فرسایش و تخریب منابع طبیعی مهمترین چالشهای راسک است؛ آبخیزداری راهکار کاهش خسارات عنوان شد.
استانها
به گزارش خبرگزاری تسنیم از راسک، شهرستان راسک به دلیل قرار گرفتن در منطقهای کوهستانی و برخورداری از آبراههها و رودخانههای متعدد، همواره یکی از مناطق مستعد وقوع سیلاب در جنوب سیستان و بلوچستان به شمار میرود؛ موضوعی که در سالهای اخیر خسارات قابل توجهی به زیرساختها، اراضی کشاورزی و منابع طبیعی وارد کرده است.
کارشناسان معتقدند مدیریت صحیح روانآبها و اجرای طرحهای آبخیزداری، مهمترین راهکار کاهش خسارات ناشی از سیلاب، جلوگیری از فرسایش خاک و تقویت منابع آب زیرزمینی در این منطقه است؛ اقدامی که علاوه بر حفاظت از جان و مال مردم، میتواند زمینه توسعه پایدار کشاورزی و منابع طبیعی را نیز فراهم کند.
در سالهای گذشته طرحهای مختلف آبخیزداری در حوزههای آبخیز شهرستان راسک اجرا شده، اما گستردگی عرصهها، شرایط خاص توپوگرافی و محدودیت اعتبارات، همچنان اجرای پروژههای جدید را به یک ضرورت تبدیل کرده است.
در کنار اجرای طرحهای عمرانی، رعایت اصول ایمنی از سوی شهروندان، پرهیز از ساختوساز در بستر رودخانهها و حفاظت از پوشش گیاهی نیز از مهمترین عوامل کاهش خسارات ناشی از سیلاب محسوب میشود.
در همین راستا، شهابالدین سپیدوست، مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک، در گفتوگو با خبرنگار تسنیم، آخرین وضعیت حوزههای آبخیز، اقدامات انجامشده برای کنترل سیلاب و مهمترین چالشهای پیشروی این شهرستان را تشریح کرد.
سیلابهای راسک نتیجه توپوگرافی کوهستانی و روانآبهای پرسرعت
شهابالدین سپیدوست در گفتوگو با خبرنگار تسنیم در راسک اظهار داشت: شهرستان راسک به دلیل برخورداری از توپوگرافی کوهستانی، یکی از مناطق مستعد وقوع سیلاب در استان سیستان و بلوچستان است و آب حاصل از بارندگی با سرعت و شدت زیادی در مسیر رودخانهها و آبراههها جریان پیدا میکند.
وی افزود: این شرایط احتمال وقوع آبگرفتگی، فرسایش خاک، زمینلغزش و تخریب اراضی حاشیه رودخانهها را افزایش میدهد و در صورت بیتوجهی به هشدارها و رعایت نکردن نکات ایمنی، میتواند خسارات مالی و حتی تلفات انسانی و دامی به دنبال داشته باشد.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک بیان کرد: مدیریت صحیح روانآبها و اجرای طرحهای آبخیزداری از مهمترین راهکارهای کاهش خطرات ناشی از بارندگیهای شدید در این منطقه است.
آبخیزداری مؤثرترین راهکار برای مهار سیلابهای مخرب
سپیدوست با اشاره به نقش طرحهای آبخیزداری در کاهش خسارات سیلاب اظهار داشت: سیلاب همواره یکی از مهمترین عوامل بروز خسارات مالی و جانی بوده و اجرای سازههای آبخیزداری نقش بسیار مهمی در کنترل این پدیده ایفا میکند.
وی خاطرنشان کرد: این سازهها با ذخیره بخشی از روانآب در مخازن، کاهش سرعت جریان و ایجاد تأخیر در شکلگیری سیلاب، شدت جریانهای مخرب را کاهش میدهند و موجب میشوند سیلابهای خطرناک به روانآبهای آرامتر تبدیل شوند.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک تصریح کرد: نتیجه اجرای این طرحها، کاهش قابل توجه خسارات واردشده به روستاها، اراضی کشاورزی، راههای ارتباطی و سایر زیرساختهای شهرستان است.
این مناطق راسک بیشترین خطر سیلاب را دارند
وی با اشاره به نقاط بحرانی شهرستان اظهار داشت: رودخانه اصلی سرباز و حوزههای آبخیز سیرینکور، کزورکور و پشامگ از جمله مناطقی هستند که هنگام وقوع بارندگیهای شدید بیشترین احتمال وقوع سیلاب را دارند.
سپیدوست افزود: ساکنان این مناطق باید هشدارهای سازمان هواشناسی، ستاد مدیریت بحران و دستگاههای امدادی را با دقت دنبال کرده و از حضور در بستر و حریم رودخانهها خودداری کنند.
ادامه شامل اقدامات منابع طبیعی، اثرات سازههای آبخیزداری، عوامل تشدید سیلاب، همکاری دستگاهها، توصیههای ایمنی و جمعبندی را در بخش دوم ارائه میکنم.
اجرای سدهای آبخیزداری مهمترین اقدام برای کاهش خسارات سیلاب در راسک
سپیدوست با تشریح اقدامات انجامشده برای مدیریت روانآبها اظهار داشت: مهمترین اقدام اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک طی سالهای گذشته، اجرای طرحهای آبخیزداری در حوزههای مختلف آبخیز شهرستان بوده است.
وی افزود: متناسب با اعتبارات تخصیصیافته، سدهای خاکی، سنگی و سیمانی در سرشاخه رودخانههای شهرستان احداث شده که نقش مهمی در کنترل سیلاب، کاهش سرعت روانآب و مدیریت منابع آب ایفا میکنند.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط توپوگرافی منطقه، ظرفیت اجرای سازههای آبخیزداری بسیار بیشتر از وضعیت موجود است و توسعه این طرحها میتواند علاوه بر کاهش خسارات ناشی از سیلاب، در استحصال آب، تغذیه سفرههای زیرزمینی و تقویت منابع آبی شهرستان نیز نقش مؤثری داشته باشد.
وی تصریح کرد: توسعه عملیات آبخیزداری یکی از مؤثرترین راهکارها برای افزایش تابآوری شهرستان در برابر مخاطرات طبیعی و کاهش خسارات ناشی از بارندگیهای شدید است.
سازههای آبخیزداری چگونه خسارات سیلاب را کاهش دادهاند؟
سپیدوست با اشاره به نتایج اجرای طرحهای آبخیزداری در شهرستان اظهار داشت: سازههای احداثشده توانستهاند در بارندگیهای گذشته نقش قابل توجهی در کاهش خسارات ناشی از سیلاب ایفا کنند.
وی افزود: این سازهها با ذخیره بخشی از روانآب و کاهش سرعت جریان، ضمن کنترل شدت سیلاب، از وارد شدن خسارت به روستاها، اراضی کشاورزی و زیرساختهای منطقه جلوگیری کردهاند.
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک ادامه داد: یکی دیگر از مزایای مهم این طرحها، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی، افزایش آبدهی چاههای کشاورزی و تقویت قنوات است که آثار آن بهطور مستقیم در رونق فعالیتهای کشاورزی و دامداری مشاهده میشود.
وی بیان کرد: در مناطق پیشین و ماکول نیز چندین سد خاکی با همین رویکرد احداث شده که نقش مؤثری در مدیریت روانآبها و استفاده بهینه از منابع آب داشتهاند.
ساختوساز در حریم رودخانهها مهمترین عامل تشدید سیلاب
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک درباره عوامل تشدیدکننده سیلاب اظهار داشت: یکی از مهمترین عوامل افزایش خسارات ناشی از سیلاب، ساختوسازهای غیرمجاز در بستر و حریم رودخانهها و آبراهههاست.
وی افزود: احداث ساختمان، دیوارکشی باغها و هرگونه ایجاد مانع در مسیر طبیعی جریان آب، موجب تنگ شدن یا انسداد مسیر رودخانه شده و احتمال طغیان و خسارات ناشی از سیلاب را افزایش میدهد.
سپیدوست تصریح کرد: رعایت حریم قانونی رودخانهها یکی از مهمترین اصول مدیریت بحران است و هرگونه تجاوز به این محدوده میتواند خسارات جبرانناپذیری به دنبال داشته باشد.
تخریب پوشش گیاهی سرعت سیلاب را چند برابر میکند
وی با اشاره به نقش پوشش گیاهی در کنترل سیلاب اظهار داشت: تخریب پوشش گیاهی ناشی از خشکسالیهای سالهای اخیر نیز از عوامل مهم افزایش شدت سیلاب در شهرستان محسوب میشود.
سپیدوست افزود: در مناطق کوهستانی و شیبدار، پوشش گیاهی همانند یک سد طبیعی عمل میکند و سرعت حرکت روانآب را کاهش میدهد، اما از بین رفتن این پوشش موجب افزایش فرسایش خاک و انتقال حجم زیادی از گلولای به مناطق پاییندست میشود.
وی خاطرنشان کرد: این شرایط علاوه بر افزایش خسارات سیلاب، موجب از بین رفتن خاک حاصلخیز و کاهش توان تولیدی اراضی کشاورزی نیز خواهد شد.
همکاری دستگاههای اجرایی برای مدیریت خطر سیلاب
مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک اظهار داشت: مدیریت خطر سیلاب نیازمند همکاری همه دستگاههای مسئول است و اداره منابع طبیعی در این زمینه تعامل مستمری با سایر دستگاههای اجرایی دارد.
وی افزود: در حوزه پیشگیری و مدیریت بحران، همکاری مناسبی با اداره جهاد کشاورزی، امور منابع آب و اداره حفاظت محیط زیست برقرار است و این هماهنگیها نقش مهمی در اجرای برنامههای حفاظتی و کاهش خسارات احتمالی دارد.
انتهای پیام/